ndemik, Yunanca “endemos” (indigenous) kelimesinden gelmektedir. Endemik bitki ise dünyanın yalnızca belirli bir bölgesinde veya yöresinde yetişen bitkiye verilen isimdir. Türkiye’de yetişen endemik bitki türleri yaklaşık 3000 civarındadır. Bir başka deyişle Türkiye’de yetişen bitkilerin yüzde 30’u endemik bitkidir. Şanlıurfa’nın Halfeti ilçesinde yetişen karagül (Halfeti gülü) ülkemizin sahip olduğu endemik bitkilerdendir. Zira bitkinin bizzat kendisini alıp başka topraklarda yetiştirilmeye çalışıldığında renginin değiştiğine dair efsaneler var.

Kara gül bugün Halfeti’nin sembolü niteliği taşımaktadır ve yörede çok eski zamanlardan beri yetiştirilmektedir. Bu güller Halfeti ilçesi ile adeta özdeşleşmiştir. Halfeti gülü “Louis XIV” adıyla Avrupa’da tescil ettirilerek ticarileştirilmiştir. Siyahi Güller güllerin efendisi olarak bilinir. Güllerdeki bu siyah renk tüm renklerin bileşiminden oluşur, açıldıkça diğer renkler ortaya çıkar. Güllerde her rengin bir anlamı vardır; genel olarak mutluluk simgesidir, aşk, huzur ve güzelliktir. Ancak, siyah renk genel olarak hüznü ve asaleti temsil eder. Türkiye’de gül çeşitliliğinin yüksek olmasında siyahi yediveren güllerin genotipik çeşitliliğinin önemi büyüktür. Halfeti Gülü’nün cinsinin gen merkezi Türkiye olarak belirlenmiştir. Siyahi güller (Halfeti gülü) Türkiye için önemi sadece bir biyolojik çeşitlilik grubu değil; aynı zamanda diğer güllerin atasal soyları olma ihtimalinin yüksek olmasıdır.

Halfeti gülü ise siyahi güllerin en önemlisidir. Bazı bilimsel yayınlarda farklı isimlerle anılır. Fakat hala Halfeti’de yetiştirilen siyaha yakın koyu kırmızı Halfeti gülünün ne zaman ve nereden geldiği tam olarak bilinmemektedir.

Siyah gül veya Halfeti gülü adıyla bilinen bu genotiplerden bazıları sadece tomurcukta iken siyah, bazıları ise açıldığında siyah olabilmektedir. Bazıları ise değişikliğe uğramamaktadır. Halfeti gülü, Batı Anadolu’da yetiştirildiğinde kokusu azalmakta, rengi açılmaktadır. Böyle bir durumda “Kadife gül” adı verilmektedir. Kadife güller, koyu pembeden koyu kırmızıya kadar rengi değişen yerli, kokulu; sarmaşık ya da oturak Anadolu güllerinin genel adıdır. Güllerde rengin siyaha dönüşmesi, sıcaklığın ve bitkide su kaybını önlemeye yönelik uçucu yağ sentezinin arttığını göstermektedir. Değişik ülkelerde yapılan gözlemlerde; siyahi güllerde rengin en çok iklimsel faktörlerden, özellikle de ışıklanma süresi ve sıcaklıktan etkilendiği tespit edilmiştir. Bazılarında çiçek rengi, sıcaklık ve ışıklanma arttıkça siyaha; ışıklanma süresi ve sıcaklık azaldıkça vişne rengine ve kırmızıya dönüşmektedir.